5 Haziran 2022 Pazar

Büyük Barajlarımız

   Ev ve işyerlerinde kullandığımız elektrik ve topraklarımızdan verimli ürünler almak için kullandığımız su. Bu ikisi günümüzde çok önemli hâle gelmiştir. Bunları bir araya getiren ve bize hizmet olarak sunan ise barajlardır. 

Barajlar
Büyük Barajlar

   Barajları anlatmadan önce, barajlara su sağlayan akarsu havzalarımızdan kısaca bahsedelim. Ülkemizde toplam 25 tane akarsu havzası bulunmaktadır. Bunları doğduğu  ve döküldüğü yerlere gruplamalar yapıp, en önemlilerini yazalım.

Türkiye içinde doğup, Türkiye sınırlarında denize dökülen nehirler

Kızılırmak Nehri: 1.151 km

Sakarya Nehri: 824 km

Büyük Menderes Nehri: 584 km

Seyhan Nehri: 560 km

Yeşilırmak Nehri: 519 km

Ceyhan Nehri: 509 km

Gediz Nehri: 275 km

Küçük Menderes Nehri: 129 km

Türkiye içinde doğup, başka ülkelerin sınırlarında denize dökülen nehirler

Fırat Nehri: 1.263 km, Türkiye içindeki uzunluğu

Aras Nehri: 548 km, Türkiye içindeki uzunluğu

Dicle Nehri: 512 km, Türkiye içindeki uzunluğu

Çoruh Nehri: 354 km, Türkiye içindeki uzunluğu

Kura Nehri: 189 km, Türkiye içindeki uzunluğu

Başka ülkelerin topraklarında doğup, ülkemizin kıyılarında denize dökülen nehirler

Meriç Nehri: 187 km, Türkiye içindeki uzunluğu, Bulgaristan'dan doğar

Asi Nehri: 88 km, Türkiye içindeki uzunluğu, Lübnan'dan doğar

Nehirler
Büyük Nehirlerimiz

   Ayrıca Ülkemizde yaklaşık irili ufaklı 320 adet göl bulunmaktadır. Bunların bazıları yazın kurumaktadır. Bu göllerden büyük olan 4 tanesi ise şöyledir:

Büyük Göllerin İsimleri

Van Gölü: 3.713 km2

Tuz Gölü: 1.300 km2

Beyşehir Gölü: 656 km2

Eğirdir Gölü: 482 km2

   Türkiye'de 20 yıl öncesine kadar toplam 276 tane baraj varken, şu an bu sayı 861 adete yükselmiştir, daha da yükselmeye devam edecektir. Hedef 1.000 sonra 1.500 adet civarıdır. Yapılan yeni barajlarla beraber enerjideki toplam kurulu güç, 100.000 MW sınırına gelmiştir. Bu barajlarımızdan bazıları sulama amaçlı, bazıları içme suyu amaçlı, bazıları ise HES'tir. Kısaca Hes nedir, onunda tarifini yazalım.

   HES: Hidroelektrik Enerji Santrali, hızlıca akan suyun enerjisini elektrik enerjisine çeviren tesislerdir.

İÇME SUYU ALANINDAKİ BÜYÜK PROJELERDEN BAZILARI

Melen İçme Suyu Projesi: İstanbul, Türkiye'nin en büyüğü.

Düzbağ İçme Suyu Projesi: Gaziantep, Türkiye'nin ikinci büyüğü

Gerede Tüneli:  Ankara, Türkiye'nin en uzun içme suyu tüneli

Mavi Tünel: Konya

   Ayrıca ülkemizde yeraltı barajları ve göletlerde inşa edilmektedir. Yeraltı barajı için şimdilik hedef rakam 200 tanedir. Yeni barajlarımızın yapımı süratle devam etmektedir. Bu barajlar kendi içinde bazı kategorilere ayrılmaktadır, bu kategori isimleri şunlardır:

BARAJLARIN KATEGORİ OLARAK İSİMLENDİRİLMESİ

- En geniş göl alanına göre (yüzey alanı) km2
- En yüksek, mt
- En çok su depolayan, hm3
- En büyük kurulu güç, MW
- En büyük gövde hacmi, 1.000 m3
- En geniş sulama sahası, ha
- Taşkından koruduğu alana göre, ha
Baraj
Barajlar
Şimdi bu barajlardan büyük olanlarının bazılarının isimlerini yazacağız. 

Yüzey Alanına Göre BARAJ İsimleri

Atatürk Barajı: 817 km2, Şanlıurfa

Keban Barajı: 675 km2, Elazığ

Ilısu Barajı: 313 km2, Mardin 

Karakaya Barajı: 268 km2, Diyarbakır

Hirfanlı Barajı: 263 km2, Kırşehir

Not: Ilısu Barajı, sınıfında dünyanın en uzun ve en büyük gövdelisidir

Kurulu Güç Kapasitelerine Göre BARAJ İsimleri

Atatürk Barajı: 2.400 MW gücünde, Şanlıurfa (Türkiye'nin en büyük kapasitelisi)

Karakaya Barajı: 1.800 MW gücünde, Diyarbakır

Keban Barajı: 1.330 MW gücünde, Elazığ

Ilısu Barajı: 1.200 MW gücünde, Mardin

Altınkaya Barajı: 702 MW gücünde, Samsun

Birecik Barajı: 672 MW gücünde, Şanlıurfa

Deriner Barajı: 670 MW gücünde, Artvin

Yukarı Kaleköy Barajı: 626 MW gücünde, Bingöl

Beyhan Barajı: 582 MW gücünde, Elazığ

Yusufeli Barajı: 558 MW gücünde, Artvin

Oymapınar Barajı: 540 MW gücünde, Antalya

Boyabat Barajı: 513 MW gücünde, Sinop

Berke Barajı: 510 MW gücünde, Osmaniye

Aşağı Kaleköy Barajı: 501 MW gücünde, Bingöl

Hasan Uğurlu Barajı: 500 MW gücünde, Samsun

Çetin Barajı: 420 MW gücünde, Siirt

Pervari Barajı: 409 MW gücünde, Siirt

Artvin Barajı: 332 MW gücünde, Artvin

Keskin Barajı: 318 MW gücünde, Siirt

Doğanlı 3 Barajı: 314 MW gücünde, Hakkari

Yedigöze Sanibey Barajı: 310 MW gücünde, Adana

Ermenek Barajı: 302 MW gücünde, Karaman

Borçka Barajı: 301 MW gücünde, Artvin

Çukurca Barajı: 288 MW gücünde, Hakkari

Sır Barajı: 284 MW gücünde, Kahramanmaraş

Eriç Barajı: 283 MW gücünde, Erzincan

Kayraktepe Barajı: 282 MW gücünde, Mersin

Alpaslan 2 Barajı: 280 MW gücünde, Muş

Gökçekaya Barajı: 278 MW gücünde, Eskişehir

Göktaş Barajı: 276 MW gücünde, Adana

Alkumru Barajı: 275 MW gücünde, Siirt

Arkun Barajı: 244 MW gücünde, Erzurum

Hakkari Barajı: 242  MW gücünde, Hakkari

Cizre Barajı: 240 MW gücünde, Şırnak

Akköy 2 Barajı: 230 MW gücünde, Gümüşhane

Beyhan 2 Barajı: 225 MW gücünde, Elazığ

Palu Barajı: 217 MW gücünde, Elazığ

Obruk Barajı: 210 MW gücünde, Çorum

Kandil Barajı: 208 MW gücünde, Kahramanmaraş 

Konaktepe Barajı: 201 MW gücünde, Tunceli

Not: Buradaki liste 2.400 MW ile 200 MW arası olanlardır

Barajlar
Barajlar

Gövde Yüksekliğine Göre BARAJ İsimleri

Yusufeli Barajı: 275 mt yüksekliğinde Artvin (Türkiye'nin en büyük yükseği)

Deriner Barajı: 249 mt yüksekliğinde Artvin

Ermenek Barajı: 218 mt yüksekliğinde Karaman

Keban Barajı: 210 mt yüksekliğinde Elazığ

Berke Barajı: 201 mt yüksekliğinde Osmaniye

Altınkaya Barajı: 195 mt yüksekliğinde Samsun

Boyabat Barajı: 195 mt yüksekliğinde Sinop

Oymapınar Barajı: 185 mt yüksekliğinde Antalya

Artvin Barajı: 180 mt yüksekliğinde Artvin

Hasan Uğurlu Barajı: 175 mt yüksekliğinde Samsun

Karakaya Barajı: 173 mt yüksekliğinde Diyarbakır

Yusufeli Barajı'nın Özellikleri

- Bittiğinde Türkiye'nin en yüksek barajı olacak

- Bittiğinde Dünya'nın 3. yüksek barajı olacak

- Gövde yüksekliği 275  mt

- Çift eğrilikli beton kemer kategorisindedir

- Gövdesinde 4 milyon m3 betona ulaşıldı (Yaklaşık 200.000 kamyon)

- Toplam 2.13 milyar m3 su depolama hacmi olacak (yaklaşık 100 milyon adet kamyon)

- Kurulu gücü 558 MW olacak

- Yıllık yaklaşık 1.9 milyar kilowatt saat enerji üretilecek

Yusufeli Barajı
Hes Barajı

BARAJLARIN FAYDALARI

- Topraklar sulanır

- Üretim artar

- Elektrik üretilir

- Taşkınlardan korur

- Nehirlerde suyun kontrolünü sağlar

- Göletlerinde balık üretilir

- Kuru toprakların yeşillenmesi sağlanır

- Doğa daha güzelleşir

- Yeşillenen ağaçlarla oksijen artar

- Su sporları yapılır

- Sanayiye su sağlar

- Kuraklığı önler

- İstihdam artar

- İhracat artar

   Barajlar için yapılacak en iyi analiz şu soruya verilecek cevap ile olur. Bu kadar baraj yapılmasaydı neler olurdu? Biraz empati yapıp düşünelim. Düşündükçe beynimizden bir bilgisayardaki bilgi akışı gibi analizler, hızla akmaya başlayacaktır.

   Ülkemize büyük faydaları olan barajları bugüne kadar kimler yaptıysa Allah onlardan Razı olsun. Barajlarımızın kıymetini yağmurlar azalınca veya artınca daha iyi anlamaktayız. Su demek, kısaca hayat demektir.

   Baraj ve sularımız hakkında sizlere detaylı bir analiz yazısı hazırlayarak bilgiler vermeye çalıştık. Sizlerde tanıdıklarınıza gönderip, onlarında bilgilerinin artmasını sağlayabilirsiniz. Şimdiden teşekkür eder, başka bir yazımızda daha görüşmek üzere herkese Saygılar sunarız...



Kaynaklar: wwwdsigovtr, wwwtarimormangovtr, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Animasyon videosu 2016, DSİ Su Dünyası, Baraj yapan firmaların siteleri, wwwktbgovtr 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Öne Çıkan Yayın

Amerika'nın Dünyadaki Korkusu