Bugün sizlere kış aylarının vazgeçilmez yiyeceği olan turşudan bahsedeceğiz biraz. Önce turşu ne demektir onun tarifini yazalım, sonra konumuza devam ederiz.
Turşu nedir: Sözlük anlamı tuzlu suda, sirkede bırakılarak kıvamı özel bir hale getirilmiş sebze ya da meyvelere denilir.
Şimdi ülkemizde ismi tescil edilen turşularla ilgili sayılara bir bakalım.
KIŞ AYLARININ VAZGEÇİLMEZ LEZZETİ TURŞU
Türkiye'nin 9 ilinden 11 tane mahreç işaretli turşular vardır. Bu sayı ileride, yeni başvurular veya başvurup ta sonucu beklenenler ile, artacaktır.
Türkiye'nin turşuları, Değişik turşu çeşitleri, En iyi turşular, Tescilli turşular tescil illeri ve tarihleriyle beraber, şimdi bu turşuların isimlerine ve şehirlerine bakalım:
 |
| Değişik turşu çeşitleri |
* Gaziantep Acur Biber Turşusu, 2022.
* Midyat Turşusu, Midyat Acur Turşusu, 2022, Mardin.
* Muş Çorti Turşusu, 2017.
* Ordu Taflan Turşusu, 2022.
* Ordu Yayla Pancarı Turşusu, Ordu Dürme Turşusu, 2017.
* Orhangazi Gedelek Turşusu, 2017, Bursa.
* Osmancık Kapari Turşusu, 2024, Çorum.
* Reşadiye Kırmızı Pezik Turşusu, 2023, Tokat.
* Sivas Pezik Turşusu, Sivas Pezik Dal Turşusu, 2020, Sivas.
* Çubuk Turşusu, 2008, Ankara.
* İskilip Turşusu, 2010, Çorum.
Bu turşulardan başka evlerde yapılan onlarca çeşit ev turşuları da vardır. Bunların bazıları şöyledir.
Ev Turşularından Bazıları:
- Sarma lahana turşusu, beyaz lahana turşusu.
- Salata turşusu.
- Karnabahar turşusu.
- Yeşil domates turşusu.
- Havuç turşusu.
- Şalgam turşusu.
- Biber turşusu.
- Taze fasulye turşusu.
- Brokoli turşusu.
- Kırmızı lahana turşusu.
- Patlıcan turşusu.
- Kara lahana turşusu.
- Kelek turşusu.
- Sarımsak turşusu.
- Bamya turşusu.
- Kapya turşusu.
Türk Patentten mahreç işareti alınmış turşulardan ilk mahreç işareti alınan Çubuk Turşusunun detaylarını, şimdi sizler için yazalım.
Çubuk Turşusu Tanımı:
Çubuk ilçesi ve köyleri kısaca Çubuk platosunda yetiştirilen ve sıkı dokularından dolayı körpe halde toplanan sebzelerin, eskiden beri bölgeye has yapılış usulüyle hazırlanmasından oluşan turşu çeşididir. Bu turşuyu yaparken turşu malzemeleri olarak salatalık, domates, fasulye, dolma kelek, patlıcan, havuç, acur, lahana, sivri biber ve biberiye kullanılır.
Çubuk Turşusunun bilinen geleneksel en önemli özelliği; defne yaprağı ve dereotu kullanılarak oldukça küçük oranda sirke ile yapılır, ev turşusu tadında ve uzun ömürlü olur, maksimum ömrü 2 yıldır. Yabancı kimyevi hiçbir katkı maddesi kullanılmaz. Sarımsak, acı biber, tuz ve sirke kullanılır. Çubuk turşusunun yaklaşık 70 yıllık bir tarihi vardır. Bölgenin karasal iklim ve hava şartları, buradaki sebzelerin turşu yapılmasına ayrı bir tat vermektedir.
Çubuk Turşusu Üretim Metodu, Çubuk Turşusu tarifi, Çubuk Turşu tarifi, Karışık turşu tarifi, Kışlık turşu nasıl kurulur, Turşu nasıl yapılır:
Çubuk platosunda yetişen sebzeler, büyüklük ve şekillerine göre sınıflandırılır. İstenilen şekil ve büyüklükte olan sebzeler ön yıkamaya alınarak çamur ve çöpler temizlenir. Daha sonra ikinci ve üçüncü yıkamalarla ürünler tamamen temizlenir.
Yıkamalarla temizlenen sebzeler ayrıştırma, ayıklama ve iç temizleme işlemleri yapılarak turşu yapımına hazır hale getirilir. Bu işlemler kısaca şöyledir. Salatalıklar eleklerden geçirilir, dolma keleklerin kabuğu soyulup çekirdeği çıkarılır, lahanaların dış yaprakları temizlenir, kırmızı pancar ve fasulyelerin ise ayıklaması, temizlemesi ve kaynatması yapılır.
Hazırlanan malzemeler teneke ya da fıçılara konulur. Sebzelerin üzeri taşana kadar salamura suyu ile doldurulur. Bu salamura suları hazırlanan malzemeye, göre tuz ve sirke ilave edilen sulardır. Sonra dereotu, defne yaprağı, sarımsak ve acı biber gibi aroma ürünlerin ilavesiyle kapaklar hava girişi olmayacak şekilde sıkı olarak kapatılıp, oda sıcaklığında beklemeye alınır. Bu bekleme süresi turşunun özel tadının ortaya çıkması için yaklaşık 20 ile 35 gün arası değişmektedir.
Turşu yapımında 5 kiloluk veya daha büyük fıçılar kullanılmaktadır. Bu fıçılarda duran turşular fermantasyon sonunda istenilen ebat, cins ve kaliteye göre plastiklere, cam kavanozlara veya paslanmayan tenekelere doldurulur. Sonra üzerine aroma ürünleri içeren dolgu suları %70 ve %30 su ilave edilip, etiketleme yapılarak satışa hazır hale getirilir.
Çubuk Turşusu için birleşim yüzde değerleri bir çok ürün için yaklaşık şöyledir:
- %57,9 sebze.
- %40,5 dolgu suyu.
- %1,6 aroma ürünleri (defne yaprağı, dereotu, sarımsak, acı biber).
Biber ve ezmelerde oranlar biraz farklıdır, biberde su oranı %62, ezmede ise %20'dir.
Salamura dolgu suyu birleşimleri de yaklaşık şöyledir:
- %89,6 su.
- %8,4 tuz.
- %2,0 sirke, derecesi 5 olan.
TURŞUNUN FAYDALARI ve zararları nelerdir, turşu suyunun faydaları ve zararları nelerdir, şimdi onlara bakalım.
Turşunun Yararları, turşu faydaları, lahana turşunun faydaları, salatalık turşunun faydaları, biber turşunun faydaları, turşu hangi hastalıklara iyi gelir:
- Sindirime yardımcı olur.
- Bağırsak sağlığına faydalıdır.
- Bağışıklığı güçlendirir, koruyuculuk artırır.
- Besin emilimini artırır.
- Antioksidan bakımından zengin olup, hücreleri koruyabilir.
- Vücut için gerekli bazı vitaminleri sağlar, C ve K vitaminlerini.
- Vücut için gereken bazı mineralleri sağlar, manganez ve potasyum.
- Turşu suyuna acı eklenirse, C vitamini seviyeleri artar.
- Kan şeker seviyesini dengeleyebilir.
- Kas ağrılarınız azalabilir.
- Vücudunuzu stresten koruyabilir.
- Kilo kontrolünüze yardımcı olabilir.
- Karaciğerinizi koruyabilir.
- Kanser riskinizi azaltabilir.
- Midenizdeki ülser riskini azaltabilir.
- Kolesterolünüz varsa düşürebilir.
- Düşük kalorilidir.
Not: Turşu suyunun faydaları, lahana turşu suyunun faydaları da, turşunun faydalarına yakındır.
Aşırı Turşunun Zararları, turşu zararlı mı: Fazla yenirse ve bazı hastalıklarınız varsa zararları olabilir, maddeler halinde yazmaya çalışalım.
- Şişkinlik yapabilir.
- Gaz yapabilir.
- Tuzlu olduğu için çok yenirse kan basıncınız yükselebilir.
- Kan basıncı yükselince kalbe vurabilir.
- Tansiyonunuzun artmasına neden olabilir.
- Felç durumuna götürebilir.
- Böbreklere zararı olabilir, çok yenirse.
- Mide kanserine yol açabilir.
Not: Turşu suyunun zararları, turşunun zararlarına yakındır.
Mahreç işaretli illerimiz hakkında kısa bilgiler:
Ankara plaka kodu 06, Ankara telefon kodu 0312, Bursa plaka kodu 16, Bursa telefon kodu 0224, Çorum plaka kodu 19, Çorum telefon kodu 0364, Gaziantep plaka kodu 27, Gaziantep telefon kodu 0342, Mardin plaka kodu 47, Mardin telefon kodu 0482, Muş plaka kodu 49, Muş telefon kodu 0436, Ordu plaka kodu 52, Ordu telefon kodu 0452, Sivas plaka kodu 58, Sivas telefon kodu 0346, Tokat plaka kodu 60 ve Tokat telefon kodu 0356'dır.
Turşularla ilgili merak edilen bazı sorular ve cevapları:
* Turşu suyu zararlı mı, turşu suyu zararlı mi: Fazla içilirse zararları olur.
* Acı turşu suyunun faydaları: Acı olan yüksek miktarda C vitamini içerir, bağışıklığı güçlendirir. Grip ve nezleye karşı bizleri korur.
* Turşuda ne vitamini var: C vitamini, K vitamini ve B vitamini.
* Turşu yemek sağlıklı mıdır: Az yerseniz ve kalp-tansiyon gibi hastalığınız yoksa faydalıdır.
* En faydalı turşu hangisidir: Doğal olan ev yapımı turşular.
* Gece turşu yenir mi, gece turşu yemek zararlı mı: Yatmadan önce yemeğin her türlüsü zarar verebilir, o yüzden yatmadan 2 saat öncesine kadar yemezseniz iyi olur. Ayrıca yerseniz gece susatır sizi.
* Gece turşu yemek kilo aldırır mı, turşu zayıflatır mı, turşu kilo aldırır mı: Kilo aldırmaz, kilo verdirebilir ama tadımlık yerseniz.
* Hangi ayda turşu yapılır, hangi ayda turşu kurulur: En çok sonbahar mevsiminde yapılır. Diğer mevsimlerde de kısmen ürünün tazeliğine göre yapılmaktadır. Sonbaharda özellikle lahana, fasulye, salata, domates, pancar, havuç turşuları bol yapılır.
* Kışlık turşu hangi ayda yapılır: Beyaz lahana için kırağıyı yedikten sonra derler. Eylül, ekim ve kasım ayında yapılabilir.
* Ekim ayında turşu yapılır mı, ekim ayında turşu yapılır mi, eylül ayında turşu yapılır mı: Yapılır ürüne göre.
* Ay takvimine göre turşu ne zaman kurulur: Ayın karanlık evresinden sonraki hafta.
* Kornişon turşu hangi ayda yapılır: Ağustos sonu, eylül ve ekim ayları. Bulunduğunuz şehre göre değişir, iklimden dolayı.
* Salatalık turşusu hangi ayda yapılır: Yaz sonuna doğru, ürünün bulunmasına göre.
* Turşu suyu ne kadar içilmeli, turşu suyu günde ne kadar içilmeli: Eğer bir rahatsızlığınız yoksa günde küçük bir çay bardağı içebilirsiniz, fazlası zarar verebilir.
* 1 bardak turşu suyu kaç kaloridir çay bardağı ile, turşu kaç kalori: Yaklaşık 10-12 kalori arasıdır.
Turşular ile ilgili hazırladığımız yazımızın sonuna gelmiş bulunmaktayız. Fazla aşırı yemekten kaçınarak faydalı ev yapımı doğal turşulardan tatmanız dileklerimizle, hepinize Saygı ve Selamlarımızı sunarız...
Kaynaklar: sözlük site, türk patent site, sağlık site, ev tarifleri, televizyon izlenimleri, GIDA YEMEK, meşhur turşucu.
