Ülkemizde günlerce, aylarca, yıllarca konuşuldu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (Başkanlık). Bu sistemin teknik detayları ise, medyada günlerce yazıldı. Bizler bu detayları yazmayacağız, bizim yazacağımız durum, Türkiye Başkanlık Sistemi ile Parlamenter Sistemi arasındaki önemli farklar olacaktır.
Parlamenter Sistem ve Başkanlık Sistemi:
Önce Parlamenter Sistem ne demek, Parlamenter Hükümet Sistemi nedir, Parlamenter Sistem özellikleri, Parlamenter Sistemi nedir onu yazalım. Sonra konumuza devam edelim.
Parlamenter Sistem nedir: Sözlük anlamı, yürütme organının seçimle kurulmuş yasama organlarına karşı sorumlu olduğu, genelde devlet başkanı ile hükümet başkanının ayrı kişilerden oluştuğu siyasi sisteme denilir.
 |
| Parlamenter sistem ve başkanlık sistemi farkları |
1) Parlamenter sisteminde aylarca hükümetin kurulamadığı olmaktaydı, şu an dünyada bir çok örnekleri mevcuttur. Örnek, İtalya.
2) Parlamenter sistemde hükümet kurulunca çok uzun gitmiyor, bazıları sadece bir kaç ay sürüyordu.
3) Başkan direkt halka karşı sorumlu oluyor.
4) Kararlar Başkanlık sisteminde çok hızlı alınıyor.
5) Parlamenter sistemde siyasi krizler, çok fazla olmakta.
6) Erken seçim ihtimali, parlamenter sistemde çok fazladır.
7) İstikrar başkanlık sisteminde, çok fazladır.
Bu önemli farkları yazdıktan sonra şunu görmekteyiz. Bazı büyük devletler başkanlık veya ona benzer sistemle yönetilirken, bizlere parlamenter sistemi öneriyorlardı. O zaman bizde onlara diyelim ki, madem o kadar iyi, sizler geçin parlamenter sisteme. Mesela Amerika hemen geçiniz, ne bekliyorsunuz, niçin zaman kaybediyorsunuz?
EN BELİRLEYİCİ ÖNEMLİ FARK, Başkanlık sisteminin en belirleyici farkı nedir?
Parlamenter sistemde koalisyonlar seçimden sonra oluşuyordu. Böylece seçmenlerin seçimden önce istemeyeceği koalisyonlar, seçimden sonra kurulabilmekteydi. Ama Başkanlık sisteminde bu durumlar olmuyor, ittifaklar seçimden önce kurulup, Milletimiz ona göre oy kullanmaya başladı.
Bu farkları yazdıktan sonra aklımıza takılan bazı önemli sorular var, gündemle alakalı. Onları da yazmak istiyoruz.
ÖNEMLİ GÖRDÜĞÜMÜZ SORULARIMIZ.
1) Seçimler ülkemizde değil de başka ülkelerde mi olacak? Çünkü adaylar açıklanmadı ama ha bire başka ülkelere ziyaretler yapılıyor.
2) Türkiye'de yaklaşık 120 civarı siyasi parti var ve bununda 27 tanesi ancak seçimlere katılabilme şartlarını yerine getirebiliyor. O zaman soruyoruz, bu kadar çok parti niçin kuruldu?
3) Ülkemizdeki başkanlık sistemine göre %50+1 oy alan Başkan seçiliyor. 2018 yılı Başkanlık seçiminde %52.59 oy ile Başkan seçilmişti. Buna göre başkan seçilebilmek için %2.59 oy oranı çok önemlidir. Bu oranın öneminden dolayı mı, çok partiler kurulmaktadır?
YURT DIŞINDAN ÇOK ÖNEMLİ TALEBİMİZ.
Bazen bizler için Başkanlık sistemini bırakın diyorsunuz. Peki o sistem o kadar iyi ise, siz niçin geçmiyorsunuz? Bırakın Başkanlık sistemlerinizi, hemen parlamenter sisteme geçiniz, koalisyonlar neymiş bir görün. Acilen bekliyoruz geçmenizi, tamam mı?
Merak edilen bazı sorular ve cevapları:
* Türkiye'de başkanlık sistemi var mı, Türkiye şu anda hangi sistemle yönetiliyor, Başkanlık sistemi ne zaman geldi, Türkiye parlamenter sistem mı Başkanlık sistemi mı: Evet, 2018 yılından beri Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile başkanlığa benzeyen sistem var.
* Türkiye'de parlamenter sistem var mı, Türkiye de parlamenter sistem var mı, Türkiye parlamenter sistem mi, Parlamenter sistem ne zaman kalktı, Türkiye de parlamenter sistem ne zaman bitti: Hayır, 2018'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildi.
* Parlamenter sistemde Cumhurbaşkanını kim seçer: meclisteki milletvekilleri.
* Başkanlık sistemi kaç yılda bir yapılır: Normalde 5 yılda bir.
* Parlamenter sistemde başbakanı kim seçer: En çok üyeye sahip partinin başkanını Cumhurbaşkanı atar, sonra Başbakan parlamentodan güven oyu alıp görevine başlardı.
Farklar ve sorularımız ile bir yazımızın daha sonuna gelmiş bulunmaktayız. Başka bir yazımızda yine görüşmek üzere hepinize Saygı ve Selamlarımızı sunarız... 18-11-2022
Kaynaklar: sözlük site, trcooltext resim, haber gözlemleri, halk izlenimleri, ANALİZLER, başkanlık ve parlamenter sistem.
